10 Kiến thức cơ bản về đầu tư chứng khoán bạn phải biết (Dành cho người mới)

10 kiến thức cơ bản về đầu tư chứng khoán bạn phải biết (dành cho người mới)

Share This Post

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Cũng như bao hoạt động khác, trước khi bước chân vào con đường đầu tư chứng khoán, bạn cần phải nắm một số kiến thức cơ bản, thiết yếu. Đó là gì? Tất cả sẽ có trong bài viết bên dưới.

1. Khái niệm thị trường chứng khoán

đầu tư, chứng khoán

Thị trường chứng khoán có thể hiểu như một marketplace. Trong đó, sản phẩm giao dịch chính là cổ phiếu (quyền sở hữu) của các công ty.

Marketplace là một hình thức thương mại điện tử kết nối người mua và người bán tiềm năng tất cả trong một nền tảng để giúp thuê, mua, trao đổi hoặc thương lượng.

Nhiều người mua cổ phiếu với hy vọng rằng số cổ phiếu họ mua hôm nay sẽ trở nên có giá trị hơn trong tương lai. Ngược lại với người mua là người bán. Người bán sẽ bán số cổ phiếu mà họ sở hữu vì họ tin rằng trong tương lai, giá trị công ty sẽ bị suy giảm gây nên sự mất giá của cổ phiếu.

Để giao dịch chứng khoán, nhà đầu tư sử dụng những nhà môi giới trực tuyến – cầu nối liên kết nhà đầu tư với sàn giao dịch và các trung tâm thị trường khác. Hiện nay, tại Mỹ có hai sàn giao dịch chứng khoán nổi tiếng và đáng chú ý nhất là Sàn giao dịch chứng khoán New York (New York Stock Exchange – NYSE) và NASDAQ – Sàn giao dịch thuộc Hiệp hội đại lý chứng khoán quốc gia và hệ thống niêm yết tự động. Tổng giá trị của hai sàn giao dịch lớn nhất Hoa Kỳ cộng lại đã chạm đến ngưỡng hơn 30 nghìn tỷ đô.

Một số ông lớn doanh nghiệp Mỹ đang niêm yết có cổ phần niêm yết trên hai sàn giao dịch lớn này có thể nhắc đến như Apple – với mã niêm yết tại NASDAQ là AAPL hay Disney – với mã niêm yết trên NYSE là DIS.

đầu tư, chứng khoán
Sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE)
đầu tư, chứng khoán
Sàn giao dịch NASDAQ

Còn tại Việt Nam, hiện nay cũng có hai sàn giao dịch lớn đang hoạt động là sàn giao dịch trực thuộc Sở Giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và sàn giao dịch trực thuộc Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX). Ngoài ra trên thị trường chứng khoán còn có sàn UPCOM (Unlisted Public Company Market) là sàn giao dịch “trung chuyển”, được thiết lập với mục đích khuyến khích các công ty chưa niêm yết tham gia vào thị trường chứng khoán.

Mục tiêu cuối cùng của những nhà đầu tư chính là mua được cổ phiếu và đợi đến thời điểm thích hợp – khi giá trị công ty (giá cổ phiếu) tăng để bán đi và thu về lợi nhuận.

2. Chỉ số S&P 500

S&P 500 hiện đang là chỉ số được theo dõi rộng rãi và phổ biến nhất trên thị trường chứng khoán. Theo Wikipedia, S&P 500 là một chỉ số cổ phiếu dựa trên cổ phiếu phổ thông của 500 công ty có giá trị vốn hóa thị trường lớn nhất niêm yết trên NYSE hoặc NASDAQ.

Tỉ lệ và loại cổ phiếu sử dụng để tính toán chỉ số S&P 500 được quyết định bởi hãng S&P Dow Jones Indices. Điều này khiến chỉ số S&P 500 khác với các chỉ số thị trường chứng khoán khác của Mĩ như chỉ số Công nghiệp Dow Jones hay chỉ số hỗn hợp Nasdaq. Chỉ số S&P 500 là một trong những chỉ số khách quan và được quan tâm nhất, rất nhiều nhà đầu tư coi đây là thước đo tốt nhất của thị trường chứng khoán Mỹ cũng như là một chỉ số chủ đạo của nền kinh tế.

Trên thực tế, cả Warren Buffett và Jack Bogle (người sáng lập ra Tập đoàn tư vấn tài chính Vanguard và là người sáng lập ra quỹ đầu tư theo chỉ số đầu tiên trên thế giới) đều tin rằng chỉ số S&P 500 là tất cả những gì mà nhà đầu tư cần để tiếp xúc thương mại trên phạm vi toàn cầu. Do chỉ số này chỉ có hơn 50% doanh thu được tạo ra trong nước; và phần còn lại được tạo ra ở những nước khác ngoài Hoa Kỳ.

3. Chỉ số Công nghiệp trung bình Dow Jones (DOW)

Chỉ số Công nghiệp trung bình Dow Jones (gọi tắt là Dow) là một trong vài chỉ số thị trường chứng khoán được tạo ra bởi Charles Dow, chủ báo The Wall Street Journal và đồng sáng lập viên của công ty Dow Jones and Company vào năm 1896. 

đầu tư, chứng khoán

Chỉ số này tính giá trị của 30 công ty cổ phần lớn nhất và có nhiều cổ đông nhất trong nước Mỹ và được tính theo bình quân gia quyền giá (price-weighted average). Để chỉnh lại chỉ số sau các việc tách cổ phần và các sửa đổi khác, chỉ số sử dụng bình quân gia quyền (weighted average), thay vì tính số bình quân số học các giá chứng khoán thành phần. Tổng của các giá thành phần được chia bằng ước số thay đổi lúc nào mà một chứng khoán thành phần được tách hoặc trả cổ tức bằng cổ phần để tính ra giá trị của chỉ số. 

Cũng giống như S&P 500, Dow cũng thường xuyên được sử dụng như một chỉ số đại diện cho toàn bộ thị trường chứng khoán Mỹ. Một sự thật thú vị là Dow thường được các phương tiện truyền thông ưu ái hơn khi thường xuyên xuất hiện trên các kênh tài chính do giá trị của chỉ số này cao hơn so với S&P 500.

Thực tế là các nhà đầu tư thụ động và các tổ chức đầu tư thường không đầu tư vào chỉ số Dow này. Thay vì đó, họ chọn đầu tư vào S&P 500 do sự đa dạng của nó.

4. Đầu tư thụ động (Passive investing)

Là một nhà đầu tư mới mới bước vào thương trường, bạn cần phải hiểu rõ thuật ngữ “thụ động” (passive) đặt trong chuyên ngành đầu tư là gì. 

Đầu tư thụ động là đầu tư vào một danh mục được mô phỏng theo một bộ chỉ số trên thị trường. Loại hình đầu tư này sẽ không thực hiện phân tích doanh nghiệp mà các quỹ sẽ chọn chứng khoán để đưa vào tỷ trọng danh mục sao cho mô phỏng được bộ chỉ số tương đương với thị trường. Không chỉ vậy, hình thức này còn hạn chế tối thiểu các hành vi mua bán chứng khoán và dựa chủ yếu vào các chỉ số mang tính đại diện cao như chỉ số S&P 500.

đầu tư, chứng khoán
Nguồn VCBF

Trên thực tế, các nhà đầu tư thụ động thường có xu hướng liên tục mua cổ phiếu, thường là theo tháng. Bằng cách giữ cổ phiếu trong một thời gian dài, cơ chế lãi kép giúp lợi nhuận tăng lên.

Mặc dù bạn có thể lựa chọn đầu tư thụ động vào bất kỳ thị trường chứng khoán nào bạn muốn nhưng chiến lược đầu tư phổ biến thường sẽ chọn đối tượng là những thị trường tổng thể và có thể đánh giá qua chỉ số như S&P 500. Bằng cách đầu tư vào thị trường có chỉ số đa dạng như S&P 500, loại cổ phiếu bạn sở hữu cũng có thể đa dạng hóa theo, tránh tình trạng tập trung vào một danh mục đầu tư.

5. Lợi ích của đầu tư thụ động

Nhìn chung, có 5 lợi ích mà đầu tư thụ động có thể mang lại:

  • Kê cao gối, ngủ ngon giấc khi bạn tự nhận thức được rằng bạn đang sở hữu cổ phiếu của đa dạng nhiều công ty thay vì chỉ một công ty – từ đó rủi ro cũng giảm theo.
  • Khi tái đầu tư cổ tức, cơ chế lãi kép sẽ mang lại lợi nhuận lớn bằng cách mua và ôm cổ phiếu trong một thời gian dài.
  • Bằng cách đầu tư thụ động vào các quỹ có chỉ số chi phí thấp như ETFs – quỹ hoán đổi danh mục, quỹ tương hỗ,….nghĩa là bạn đang cố gắng duy trì phí ở mức thấp nhất có thể – đồng nghĩa với việc tối đa hóa lợi nhuận thu về.
  • Bạn đang tối đa hóa hiệu quả của thuế khi mua và ôm cổ phiếu trong thời gian dài thay vì thời gian ngắn.
  • Không có chỗ cho việc phán đoán, phê bình vì bạn đã đơn giản hóa kế hoạch đầu tư đến mức tối đa.

6. Nhà môi giới trực tuyến nào là tốt nhất đối với đầu tư thụ động?

Câu trả lời rất đơn giản: đây không phải là vấn đề quan trọng. Hiện nay, tất cả những công ty môi giới trực tuyến lớn đều có chào bán cổ phiếu 0 đồng và thực hiện giao dịch với quỹ giao dịch trao đổi. Miễn là bạn chọn ETFs thay vì quỹ tương hỗ thì phí giao dịch sẽ là 0 đồng.

Bất kể bạn có chọn nhà môi giới nào thì thực hiện tái đầu tư cổ tức thông qua kế hoạch tái đầu tư cổ tức cũng sẽ luôn là một lựa chọn không tồi.

7. Robo-advisor 

Với một vài dòng lý thuyết về đầu tư thụ động bên trên, có lẽ bạn sẽ cảm thấy hứng thú với hình thức đầu tư này với nguyên lý đơn giản chỉ là mua – ôm và đợi để bán đúng thời điểm. không chỉ vậy, phí giao dịch của hình thức này cũng thấp hơn so với đầu tư chủ động. 

đầu tư, chứng khoán

Cũng từ đây, do đặc điểm hạn chế giao dịch tối thiểu nên robo-advisor ra đời. Nói một cách ngắn gọn, robo-advisor thực chất là một dịch vụ đầu tư thụ động tự động. Chi phí giao dịch có cao hơn đôi chút so với giao dịch thủ công nhưng chi phí cao hơn thì công việc cần làm cũng trở nên ít đi vì có hệ thống tự động.

8. Lợi ích của đầu tư khi còn trẻ

Một trong những điều quan trọng nhất mà bạn có thể làm với tư cách là một nhà đầu tư là bắt đầu sớm vào đầu tư. Dưới đây là năm lợi ích quan trọng của việc bắt đầu đầu tư khi còn trẻ:

  • Thời gian đứng về phía bạn: Bạn còn trẻ, bạn còn thời gian để học hỏi kinh nghiệm và cải thiện bản thân để dần trưởng thành hơn.
  • Lợi nhuận gộp: lợi nhuận kép là sức mạnh của đầu tư dài hạn. Ví dụ như bạn đầu tư một khoản tiền 10 triệu, 20 triệu hoặc hơn khi bạn 20 tuổi thì nhờ đặc điểm lợi nhuận kép, sau đó khoảng 5, 10 hoặc lâu hơn, số tiền lãi bạn có đã có thể tăng lên rất nhiều.
  • Cải thiện thói quen chi tiêu: đầu tư sớm giúp bạn tạo được thói quen chi tiêu tích cực. 
  • Linh hoạt hơn với các tình huống trong tương lai: cả cuộc đời mỗi chúng ta đều bị ràng buộc bởi cái gọi là tài chính cá nhân. Bằng cách đầu tư khi còn trẻ, bạn có thể tạo ra nhiều hướng đi hơn cho cuộc đời của mình.
  • Chất lượng cuộc sống: Càng kiếm được nhiều tiền, cuộc sống càng nhàn hạ.

9. Đầu tư như Warren Buffett

Warren Buffet được mệnh danh là nhà đầu tư vĩ đại nhất mọi thời đại do sự kỷ luật và cách tiếp cận bảo thủ của ông đối với đầu tư.

đầu tư, chứng khoán
Nhà đầu tư vĩ đại nhất mọi thời đại – Warren Buffett

Danh mục đầu tư chứng khoán thụ động mà Warren Buffett khuyên dùng thật sự rất đơn giản. Thực tế, danh mục này chỉ bao gồm hai cổ quyền: S&P 500 và Qũy đầu tư trái phiếu ngắn hạn của Chính phủ Mỹ.

Buffett, ở tuổi 89, đã tiết lộ danh mục đầu tư đơn giản của mình: “Lời khuyên của tôi dành cho những người được ủy thác chỉ đơn giản là: dành 10% cho quỹ trái phiếu ngắn hạn của chính phủ và 90% vào S&P 500. Tôi tin rằng niềm tin lâu dài được xây dựng dựa trên cơ sở đầu tư này sẽ vượt trội hơn so với niềm tin được xây dựng bởi những nhà đầu tư khác.”

Buffett cũng đưa ra lời khuyên tương tự sau khi Lebron James – một cầu thủ bóng rổ chuyên nghiệp nổi tiếng hỏi ông rằng anh nên làm gì với số tài sản của mình.

Cả cá nhân và tổ chức đều sẽ liên tục được khuyến khích chủ động bởi những người kinh doanh trong công tác tư vấn tài chính hoặc thực hiện giao dịch. Các chi phí cho những việc này có thể rất nhiều và điều này đối với những nhà đầu tư tổng hợp, không có lãi. Do đó hãy bỏ qua các thủ tục phức tạp và cố gắng tối thiểu hóa chi phí và tập trung vào đầu tư.

Warren Buffett

 10. Thế nào là phân bổ tài sản theo độ tuổi?

Để có thể xây dựng một danh mục đầu tư đa dạng một cách hợp lý, trước hết bạn phải mục tiêu nghỉ hưu của bạn là năm bao nhiêu tuổi và tuổi hiện tại là bao nhiêu.

Khi bạn còn trẻ, bạn nên mạo hiểm nhiều hơn và đầu tư chủ yếu vào cổ phiếu và trái phiếu để có thể tối đa lợi nhuận. Theo thời gian, càng lớn tuổi, bạn càng muốn nắm giữ nhiều trái phiếu hơn thay vì cổ phiếu để giảm thiểu khả năng rủi ro. 

Đầu tư có thể không phải là một lĩnh vực kinh doanh khó nhằn như nhiều người vẫn hay nghĩ về. Mục đích cuối cùng của đầu tư thụ động chính là giữ cho phi phí ở mức tối thiểu, mua được nhiều hơn và để lợi nhuận kép đem về lãi cho bạn sau hàng thập kỷ ôm giữ cổ phiếu. 

    đăng ký để nhận tin mới hàng tuần từ vnalert

    Trở thành người đầu tiên nhận được các cập nhật mới nhất về các tính năng cập nhật của VnAlert, kiến thức Đầu tư, Marketing & nhiều hơn nữa

    Bài viết liên quan

    Email: info@aivgroup.vn

    Phone: 0931 458 189

    © 2020 VnAlert

    Bản quyền thuộc về AIVGroup